CHƯƠNG I: PERMANENT FASHION

PHẦN I

          Suốt một phần tư cuối của thế kỉ 20, đàn ông tiêu chi tiêu rất nhiều vào trang phục của họ hơn bất cứ thời kì nào của lịch sử hiện đại. Một dịp tản bộ ở bất kỳ con phố mua sắm nào cũng sẽ đưa bạn qua một loạt các hiệu đồ nam với đủ mọi áo quần thích hợp cho mọi dịp, tâm trạng hay sở thích. Những nhà thiết kế đồ nam hàng đầu trở thành những tập đoàn công khai giao dịch toàn cầu. Thời trang nam giờ đây cạnh tranh với đồ nữ như một lĩnh vực kinh doanh lớn. Với các doanh nhân và triệu phú tự thân trong lĩnh vực cung ứng phi thường, đây cũng là khoảng thời gian chưa bao giờ thuận lợi hơn cho sự xuất hiện của các cơ sở góp phần phục vụ cho những quý ông bảnh bao chịu chi.
          Việc làm đẹp của đàn ông ngày càng nở rộ, nhờ vào sự thay đổi văn hóa theo xu hướng thể hiện cá tính bản thân vào những năm cuối thế kỉ XX. Suốt những năm 50 thế kỉ trước, các doanh nhân thường giấu mình trong những bộ flannel suit màu xám. Thời đại mà môi trường chính trị đòi hỏi sự bảo thủ và tính đồng nhất của thời trang. Trong một số trường hợp, người đàn ông dám thách thức đám đông, khoác lên mình những bộ trang phục khác thường được nhìn nhận bằng sự chế nhạo, như những gã lạc loài. May mắn thay cho thời trang nam giới, truyền thống lật đổ diễn ra vào những năm 60 đã là bệ phóng giúp cho những người đàn ông rũ bỏ đi những định kiến rập khuôn. Khi bình minh của thiên niên kỷ mới xuất hiện, một con công đã bước ra khỏi những cái kén vải flannel màu xám kia.
          Một sự phát triển tích cực của những sự hỗn loạn những năm 60 là tính hợp pháp hoá mà thời kỳ đó giúp cho quần áo trở thành những phương pháp giao tiếp. Trang phục nam giới bị cuốn vào cuộc tìm kiếm cho những quyền tự do trong xã hội lớn hơn; sự phù hợp mà các quy tắc nhàm chán gần như đã được coi là vi phạm quyền tự do cá nhân. Những năm 80, đàn ông ăn mặc để trông giàu có và quyền lực. Tới năm 90, đàn ông sành điệu xem áo quần là một phương tiện diễn đạt khác trong thế giới khi mà thông tin đại chúng trở thành tâm điểm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ảnh minh họa: Phong cách của đàn ông thời kỳ 30s, ảnh chụp toàn thân

 

          Mặc dù vậy, một trong những điều trớ trêu thay của thời trang, đó là khi được hỏi về tên của những nhân vật công chúng mà minh hoạ được cho những đam mê mới trong thiết kế của nam giới. Những gã sành sỏi trong phong cách Mỹ thời đó và những chuyên gia trong lĩnh vực ăn mặc nam giới cũng đành phải bó tay. Ở phía bên kia chiến tuyến, những gã phóng viên thời trang tới từ các nước phương Tây cũng gặp khó khăn không kém, khi mà họ còn không thể tìm ra được một bộ tứ gương mặt điển hình trong thời trang nam giới với độ tuổi dưới 60. Và không ai cố gắng tạo ra những biểu tượng thanh lịch như huyền thoại điện ảnh Cary Grant hay nhà công nghiệp người Ý – Gianni Agnelli; chỉ có một vài ông trùm kinh doanh hoặc những người nổi tiếng hoặc thậm chí những người đàn ông kỳ quặc dẫn đầu Hollywood có mối quan hệ với sự khởi sắc ngẫu nhiên của Sartorial sẽ làm được.
          Nếu ăn mặc đơn thuần là những bộ đồ với mẫu thiết kế mới nhất, hay một tủ đồ đắt tiền, thì chúng ta đã phải có rất nhiều các biểu tượng thời trang. Với tôi, học cách ăn mặc cũng như xây dựng một nơi ở với phong cách cổ điển. Những đồ trang trí chuyên nghiệp, đồ nội thất đắt đỏ cũng không có được nhiều sự khác biệt nếu chũng được dùng trong một căn nhà không vững vàng. Để tồn tại trong 1 lĩnh vực ngày càng cạnh tranh, các nhà bán lẻ quyết định xây dựng thương hiệu thiết kế nổi tiếng, cho khách hàng ít lựa chọn hơn nhưng dựa trên phong cách ăn mặc của họ và sự thay đổi của thời trang. Khi thời trang thay đổi, như cách nó thường làm, người đàn ông sẽ trở lên lạc lõng.
          Thế nào mà sau gần 3 thập kỷ của nền tiêu thụ thời trang chưa từng có trong lịch sử loài người, mà chỉ có rất ít những người chơi trong bộ môn nghệ thuật nam tính này đã cải thiện được khả năng ăn mặc? Nếu như ăn mặc đẹp chỉ đơn giản là khoác lên mình những bộ cánh hàng hiệu mới nhất hay sở hữu một bộ tủ đồ đắt tiền, thì những tay nhà giàu chịu chi vào thời trang sẽ rất phong phú. Câu trả lời nhanh của tôi cho việc học làm sao để ăn mặc đẹp cũng giống như cố gắng xây nên một nơi ở đẹp đẽ, cổ điển. Không có kiểu trang trí chuyên nghiệp hay đồ đạc vô giá nào có thể thực sự tạo nên sự khác biệt nếu như sàn nhà hoặc những bức tường mà được dùng để tô điểm cho căn nhà khi mà nó được xây dựng trên một nền móng lung lay.
          Để cố gắng tồn tại trong một môi trường cạnh trang khắc nghiệt, nhà bán lẻ đồ nam giới đã quyết định đi trên con đường của thương hiệu thiết kế cao cấp, để lại cho khách hàng ít sự lựa chọn ngoài việc chọn phong cách ăn mặc của họ dựa trên sự thay đổi của thời trang. Thật không may làm sao, khi phong cách thay đổi như cách vốn có của chúng, người đàn ông bắt kịp xu hướng đã tìm thấy anh ta đang đứng ở một nơi hoàn toàn khác biệt.
          Học cách ăn mặc đẹp không khó như tưởng tượng. Giống như chơi golf, ăn mặc là một kỹ năng có thể được mài giũa và cải thiện với việc thực hành đúng. Tôi thấy rằng ở cả 2 hoạt động, hầu hết người chơi lặp lại những lỗi sai kĩ thuật, ăn sâu vào cung cách ăn mặc, trong trường hợp này là vào tủ quần áo của bạn. Từng là một người chơi gôn với điểm chấp thấp, tôi thường bị ấn tưởng bởi việc phần lớn những người tham gia cả hai hoạt động đều dành thời gian không hợp lý vào việc lặp đi lặp lại những kỹ thuật sai, xa hơn là thêm những lỗi tương tự vào cú đánh của họ, hoặc trong trường hợp này, đó là tủ quần áo của họ.
          Trong khi người chơi đam mê golf có những tổ chức chuyên nghiệp hướng dẫn, tín đồ thời trang lại thiếu chuyên gia. Bất kỳ tay golf chuyên nghiệp nào cũng đều nhận định rằng nếu không có độ bám thích hợp, vị trí và cân bằng tốt – những nền tảng ban đầu – thì việc luyện tập sẽ không có hiệu quả tốt nhất. Phát triển khả năng ăn mặc cũng không phải ngoại lệ: nếu không thực hành, không có kiến thức cơ bản, thì không đạt được phong cách thực sự.

 

 

          Ăn mặc dựa trên 2 yếu tố chính – màu sắc và tỉ lệ. Nếu biết cách mặc sao để làm nổi bật màu da, hay tỉ lệ để làm tôn lên vóc dáng, thì bạn đã đi được một nửa chặng đường. Và để làm sao nắm vững 2 kĩ năng này? – không cần nhiều năng khiếu như bạn nghĩ. Xét tới Tuxedo, chỉ gồm 2 màu đen trắng. Chỉ 2 màu đơn giản này có thể giúp đàn ông trở nên hoà nhã hơn, bạn không cần phải trở thành như Kandinsky để trông hoàn hảo nhất.
          Về tỉ lệ, đây là mind-set chịu trách nhiệm về tình trạng lộn xộn hiện nay của giới sartorial. Đàn ông, cũng như phụ nữ, luôn tự hỏi rằng chiều rộng của cà vạt có to hoặc nhỏ quá hay không. Tuy nhiên câu trả lời không nằm ở thời trang mà nằm ở cơ thể mỗi người. Nó liên quan với ve áo và với kích thước của vai. (Chương 3. “Tỷ lệ: Nền tảng của Phong cách”). Nếu một người vai rộng, cà vạt rộng hơn một chút. Nếu có vai nhỏ thì nên lựa chọn cà vạt nhỏ hơn. Thời trang nên có trách nghiệm tới những nền tảng cơ thể khác nhau chứ không phải là những thứ ngẫu nhiên, những bộ cánh thời trang được bán theo mùa.
          Với cách tiếp cận cá nhân hóa này, học cách ăn mặc đẹp bắt đầu từ việc có một logic nhất định. Tuy nhiên đàn ông thường gặp khó khăn vì thiếu hiểu biết về cấu trúc cơ thể mình.Thật không may, một cửa hàng dù có những mặt hàng tốt đến đâu đi chăng nữa, nếu người bán hàng không có kiến thức và kinh nghiệm, thì những món quần áo có rất ít cơ hội được trao tay cho khách hàng.
          Vì vấn đề tài chính, hoặc áp lực từ nguồn cung ứng mà nhiều nhà bán lẻ lớn đã nản lòng khi nghĩ tới kịch bản dài hạn. Việc chạy doanh thu khiến những người bán hàng và nhà cung cấp là những người đầu tiên phải gánh chịu. Nhiều nhà bán lẻ không muốn bỏ tiền đào tạo người mới. Ngày nay, nếu một nhân viên bán hàng tốt, anh ta sẽ được thăng chức hoặc sẽ được thuê bởi đối thủ cạnh tranh. Và với lợi nhuận bị siết chặt do tăng chi phí, đào tạo bán hàng và dịch vụ là những thứ đầu tiên phải gánh chịu. Hầu hết các nhà bán lẻ tỏ ra lưỡng lự khi đầu tư nhiều vào việc đào tạo nhân viên mới. Mặc dù có những nhà bán lẻ đặc biệt hoặc những cá nhân chuyên viên bán hàng có thể chủ động học hỏi về lịch sử và ý nghĩa ẩn sâu trong trang phục nam giới truyền thống, anh ấy hay cô ấy không phải là tiêu chuẩn để chúng ta đánh giá ở đây. Ngày nay, những chuyên viên bán hàng thành công hoặc được ứng cử lên vị trí quản lý hoặc được tuyển thẳng trực tiếp bởi một đối thủ cạnh tranh.
          Đặc biệt là ở những vị trí cao trong ngành công nghiệp này, nơi mà sự mong đợi của sự chuyên nghiệp và dịch vụ cao cấp trở nên chính đáng hơn bao giờ hết, chuyên môn bán lẻ đã chìm xuống mức thấp nhất mọi thời đại. Hầu hết những nhà bán lẻ có chất lượng cao hơn đã giao dịch tới những món đồ đắt đỏ hơn, để lại gần như tất cả trách nghiệm cho việc đào tạo nhân viên bán hàng cho nhà cung ứng của họ, nó giống như để một con cáo vào trong chuồng gà vậy. Khi mà những chuyên viên bán hàng có kinh nghiệm nghỉ hưu hoặc bị đẩy đi để nhường chỗ cho những nhân viên bán hàng trẻ và tốn ít chi phí thuê, những gian hàng quần áo nam thiếu đi những người thực sự có đủ kinh nghiệm để hướng dẫn cho bất kỳ ai có sự quan tâm tới những điều sâu sắc của loại hình nghệ thuật này.
          Thu nhập hầu hết của những người bán hàng là từ doanh thu dịch vụ (tiền hoa hồng), cho nên các “lời khuyên thời trang” của họ thường bị chi phối bởi doanh số bán hàng. Hiếm có người bán hàng nào ngăn cản khách hàng mua một bộ đồ không đẹp hoặc không thực sự vừa vặn, bởi vì áp lực phải duy trì hoặc tăng doanh số. Rất thường xuyên, ý kiến cá nhân và một nụ cười thân thiện thường là lý do cho việc nhiều người thiếu kiến thức thời trang có một tủ quần áo nhăn nhúm và méo mó. Và với xu hướng phát triển ngày càng nhiều cửa hàng thời trang nam, khó mà mong đợi một sự cải thiện nhanh chóng.
          Dù rằng đây là thực trạng thời trang nam thế kỷ hai mươi, trong quá khứ tình hình không đến nỗi vậy. Quãng thời gian hai mươi năm của hai cuộc Thế Chiến cũng ghi dấu thời kỳ đỉnh cao của thời trang nam ở Mỹ. Đây là lần cuối cùng việc sản xuất, bán lẻ và biên tập của ngành công nghiệp thời trang nam phối hợp cùng nhau để đảm bảo truyền đạt những điều hứa hẹn từ trước: phong cách và gu thời trang chuẩn mực. Mặc dù giai đoạn những năm 20s và 30s là thời kỳ bất ổn định của kinh tế Mỹ, nó cũng sản sinh ra thế hệ ăn mặc đẹp nhất thế kỷ hai mươi. Nhưng bài học từ thời đã qua đó, không phải là dân chuyên khi ấy mặc đẹp ra sao, mà là gu ăn mặc của đàn ông thời đó cũng không hề tệ.
          Vào thời kỳ ấy, đàn ông Mỹ được hưởng lợi từ phong trào ăn mặc cổ điển. Phong trào này khởi điểm từ việc lăng xê các gương mặt quan trọng của thời trang nam hiện đại ra sân khấu thế giới. Trước khi trở thành Vua nước Anh, ở Mỹ David Windsor được coi là ông Vua Thời trang. Chàng trai tóc vàng thừa kế ngôi báu, được biết tới rộng rãi dưới tên Hoàng tử xứ Wales và sau đó là Công tước Windsor; thăm nước Mỹ năm 1924 và lên tin trang nhất. Các thợ ảnh theo đuôi ông từ các cơ ngơi tại Long Islands của những gia đình giàu có nhất nước Mỹ tới bữa trưa cùng Tổng thống Calvin Coolidge, tới những vòng đua ngựa ở Công viên Belmont và những trận polo ở Meadowbrook.
          Được coi như “người bán hàng” quần áo nam thành công nhất nước Anh, chàng Hoàng tử xứ Wales đi tới đâu, những bộ đồ trên người đều nhận được sự quan tâm sâu sắc. Vào ngày 10 tháng 09 năm 1924, tạp chí Men’s Wear viết: “Đàn ông Mỹ hứng thú với các trang phục của Hoàng tử xứ Wales hơn bất cứ ai trên thế giới. Các chuyến đi của chàng trai Pied Piper (câu chuyện cổ tích chỉ một người thổi sáo xứ Hamelin, Đức giúp người dân thoát nạn chuột hoành hành, có khả năng làm người khác đi theo mình bằng cái sáo ma thuật; mỗi khi nhắc Pied Piper ý chỉ một người được nhiều người đi theo sau) với phong cách sartorial đã nâng lượng đơn đặt hàng đồ nam trở thành trung tâm sân khẩu. Khi mà thị trường chứng khoán xảy ra, điều mà mọi người nhận định rằng có thể cuốn trôi thời trang đi, thì lại có tác dụng ngược lại.
HẾT PHẦN I
—————————————————————
Nghe bản dịch của Dressing The Man trên YouTube của chúng tôi tại:
—————————————————————
  • Series bài dịch từ bản tiếng Anh chính thức của cuốn Dressing the Man, tác giả Alan Flusser; do Dexterlegant thực hiện với sự giúp sức của các cá nhân: Nhân Nguyễn, Nhân Lê, Nguyên.
  • Sách có độ dày 320 trang, phần nội dung chính dự trù là 9 vạn chữ, sẽ được chia ra Post thành nhiều phần theo sự biên tập của Dexterlegant.
  • Dexterlegant xin phép lược bỏ phần Lời mở đầu của cuốn sách và bắt đầu dịch từ chương đầu tiên.
  • Bản dịch hướng tới việc bám sát bản gốc nhất có thể, cả về nội dung, hình thức trình bày và hình ảnh minh họa.
  • Đây là bản dịch không chính thức, không được kiểm duyệt bởi tác giả hay bất kỳ cơ quan/ tổ chức có chuyên môn thẩm quyền nào.
  • Dự án này do cá nhân Dexterlegant triển khai, không có bất kỳ mối liên quan nào tới vấn đề phát hành, quảng cáo, biên soạn của tác giả.

 

– Be classy, be nice –