CHƯƠNG VI: DENIM

Phần 1

 

 

          Đã có quá nhiều bài viết nói về denim nên thật khó để biết phải bắt đầu từ đâu. Nhưng, nơi tôi muốn bắt đầu là Milltown, New Jersey. Bạn có thể sẽ cảm thấy kỳ lạ-  vậy hãy để tôi giải thích.

          Có nhiều giả thuyết để giải thích cho sự phổ biến của loại vải được gọi là denim (xuất phát từ de Nimes, một thị trấn ở Pháp -nơi xuất khẩu loại vải này vào thế kỷ 19) và những loại quần dài khác nhau được gọi là Denims, dungarees ( từ tiếng Hindi dungri) hay Jeans (từ Genes, tiếng Pháp cũ để chỉ Genoa), và Levi’s (theo tên Levis Strauss, tên một thương nhân và là nhà sản xuất vải nước Mĩ, xin đừng nhầm với Lévi-Strauss, nhà nhân chủng xã hội học và là người đi đầu tiêu biểu cho học thuyết về chủ nghĩa cấu trúc). Một vài thương hiệu denim xuất hiện ở California Gold Rush năm 1849, và sự kiện này đã quảng cáo cho Strauss -một người bán vải rong trẻ tuổi sống ở New York, đã tới San Fransico với hy vọng bán được hàng hóa của mình, đi cùng với sự phát triển  nhanh chóng của những người thợ mỏ. Bên cạnh đó là Theodore Roosevelt và sự phát triển của hệ thống công viên quốc gia, sự mở cửa của miền Tây cho những du khách hiếu kỳ, và để cho họ biết được những người miền Tây đang mặc gì

          Và sau đó, đã xuất hiện những lời khởi xướng về một giả thuyết, cho rằng sự phổ biến của đồ jeans bắt nguồn từ nước Mĩ trong thời kỳ giữa hai cuộc thế chiến, khi miền Tây bắt đầu phát triển mạnh mẽ, những trang trại được biến thành nơi nghỉ dưỡng, nhạc đồng quê đi đến nơi vốn thuộc về nó, và hình ảnh của những chàng cao bồi trở nên lãng mạn hơn; như cái ngày mà những chuyến đi chăn thả gia súc dài ngày biến mất vĩnh viễn-nhường chỗ cho cách mạng công nghiệp. Thứ trở thành trang phục lao động ở thế hệ này thì sẽ trở thành trang phục thường ngày ở thời kỳ tiếp theo, cũng như công việc của thế hệ này sẽ có thể trở thành thú vui ở thời kỳ tới.

          Thật ra, đây là nơi mà giả thuyết của tôi, và New Jersey, xuất hiện. Nó vốn chỉ là một ý tưởng, bạn hiểu đó, nhưng tôi gọi đó là giả thuyết  để làm cho nó trông có vẻ ấn tượng hơn. Tôi không ngại phải nói về cách mạng công nghiệp, sự mở cửa của miền Tây, những kì nghỉ ở Yellowstones, và những trang trại ở Montana; nhưng tiềm thức của tôi là hình ảnh lãng mạn của những chàng cowboy-bắt đầu với người đàn ông có tên Edwin S. Potter. Potter là đạo diễn cho bộ phim hành động đầu tiên dài 12 phút của miền Tây được gọi là The Great Train Robbery – 1903. Nó là một sự trớ trêu đầy thú vị khi mà buổi hội họp quan trọng ở miền Tây này thực sự được tổ chức ở Milltown, New Jersey, giữa những cây bụi của Pine Barens-cách khoảng nửa giờ về phía Đông của thủ phủ Trenton.

          Từ những gì tôi có thể nói, sự phổ biến của thế hệ những bộ phim về miền viễn tây tạo ra nhiều sự lý thú trong trang phục miền tây. Jean, cowboy boot, những chiếc Stetson 10 gallon, những chiếc áo khoác da bò, những chiếc khăn màu sắc; và tất thảy những thứ đó đều có ở miền Tây kể từ khi chúng mới bắt đầu. Lịch sử vốn rất dài. The Great train Robbery, thứ làm cho Broncho Billy Anderson sớm trở thành ngôi sao điện ảnh, cũng sớm được tiếp nối bởi The Squaw Man- và công việc đạo diễn bộ phim này đã tạo nên tên tuổi gia đình của Cecil B DeMille và sự thành công lớn vào 1913. Vào lúc Gary Cooper- người đã cùng với John Wayne, ngôi sao về Cao bồi của Hollywood- làm phim The Verginian vào năm 1929 (anh ấy đã xuất hiện trong hơn nửa tá phim về miền tây trước khi “talkies” được phát minh ra), những chàng diễn viên- cao bồi như Tom Mix và William S.Hart đã tạo nên những hợp đồng tuyệt vời để kiếm tiền trong thời kỳ này, và thời kỳ vàng son của miền tây cũng đi theo con đường này. Từ sự thương tiếc của John Ford cho thung lũng Monument của Utah cho tới món mỳ Ý của Sergio Leone, miễn viễn tây vẫn tạo nên được một dòng phim chính và sản xuất được những bộ phim tuyệt vời nhất: The Plainsman, Stagecoach, Shane, High Noon, The Searchers, Red River, Jack một mắt, High plains Drifter, và Unforgiven, tới những cái tên đứng đầu. Những chàng cao bồi trên những bộ phim này còn được gọi là “drugstore”- Roy Rogers và Gene Autry, với những chiếc áo sơ mi thêu sặc sỡ, những đôi boots được thiết kế trang trí, và mũ trắng- hay những giá trị khác chân thực hơn, những người mặc chiếc quần Jean và đôi boots thô- họ ăn mặc như những chàng cao bồi thực sự trong cuộc sống hàng ngày.

          Denim, nhuộm màu indigo, vải dệt chéo, dày dặn, của Pháp hay Ấn Độ, lần đầu tiên được xuất hiện phổ biến là trong những nhóm thợ đào vàng ở quanh vùng Sutter’s Mill thuộc bắc California. Levi Strauss- câu chuyện này vốn rất nổi tiếng và chính xác- đã mang theo tất thảy những tấm vải canvas đi về phía tây cùng với anh ấy, nghĩ rằng những người thợ mỏ thì sẽ cần tới những cái lều.  Sự thật là, lều thì không thể bán được, nhưng quần thì có, và doanh nhân Levi dùng những tấm canvas của mình để tạo ra những chiếc quần đó. Ông lấy phần canvas thêm vào bên trong quần, và Levi mở rộng việc buôn bán nó tới tận người anh em của mình ở New York, họ bán cả cotton Pháp nhuộm màu indigo (Nimes)

          Thứ quan trọng duy nhất thay đổi giữa những chiếc quần của Levi được bán vào những năm 1860s và những chiếc đang được mặc ngày nay đã được tạo ra-truyền thuyết là đây-bởi nhà may Nevada tên là Jacob Davis. Davis viết cho Levi (tôi chỉ dùng tên của ông bởi rõ ràng đó là điều làm ông được biết đến, hay là chúng ta sẽ gọi là quần Strauss, không?) vào năm 1872 và bảo rằng ông có thể hoàn thiện chiếc quần cứng cỏi đó bằng cách dùng những chiếc đinh tán bằng đồng ở góc của túi và những đỉnh hay bị kéo căng khác. Ông và Levi lấy bằng sáng chế ở Mĩ cho thiết kế này vào năm tiếp theo. Oh, và Levi cũng bắt đầu dùng những đường chỉ kép màu cam hình vòng cung trên túi quần sau trong năm đó. Người ta bảo rằng nó là món đồ lâu đời nhất sử dụng biểu tượng thương hiệu trong bất kỳ trang phục nào của nước Mĩ.

          Ngoại trừ một vài sự sửa đổi đó, chiếc quần Levi mà bạn mua ngày nay đẹp hơn so với chiếc quần mà bạn có thể mua cách đây hơn 1 thế kỷ: khoảng 11 ounce, bằng cotton dệt chéo nhuộm màu indigo với 2 túi hình chữ J ở đằng trước, túi bên phải có thêm một túi nhỏ để đựng tiền xu, và hai túi đắp ở phía sau với thiết kế chevron, cùng với những đinh tán bằng đồng tại mỗi điểm hay bị kéo căng, những nút nhỏ bằng kim loại, và những đường nối với những chỉ màu cam. Cách cắt khá bó và thẳng với cạp phía trước ngắn- và dài hơn một chút ở phía sau, đường biên vải đi xuống tới tận đường nối ngoài. Những chiếc quần của Levi có thể thay đổi nhưng không phải là sự cải tiến: hãy quên đi những giá trị khác nhau đã đến và đi suốt những năm qua, chúng là Real Thing.

          Lịch sử hiện đại được tiếp nối một cách dễ dàng. Trước khi những nhà thiết kế đưa những phiên chợ bán đồ jean trở lại vào những năm 1970s, cơ bản là chỉ có 3 nhà sản xuất quần jean độc lập với nhau ở Mĩ: Levi Strauss, Wranglers, và Lee. Mỗi chàng trai trẻ đều có thể ngay lập tức nhận biết được về sự khác biệt bằng cách nhìn vào thiết kế ở túi sau- Levis có những đường vòng cung đôi, Wranglers là chữ W, và Lee là những đường gợn sóng kép- và mỗi thương hiệu đều đó những fan hâm mộ của riêng mình. Và đây là nơi câu chuyện (về quần jeans) chia thành nhiều ngả.

  • Hết phần I

__________________________________________________________________________________

– Series bài dịch từ bản tiếng Anh chính thức của cuốn True Style, tác giả G. Bruce Boyer; do Dexterlegant thực hiện với sự giúp sức của các cá nhân: Nhân Nguyễn, Nhân Lê.
– Sách có độ dày 252 trang, phần nội dung chính gồm 26 chương, sẽ được chia ra Post thành nhiều phần theo sự biên tập của Dexterlegant.
– Dexterlegant xin phép lược bỏ phần Lời mở đầu của cuốn sách và bắt đầu dịch từ chương đầu tiên
– Bản dịch hướng tới việc bám sát bản gốc nhất có thể, cả về nội dung, hình thức trình bày và hình ảnh minh họa.
– Đây là bản dịch không chính thức, không được kiểm duyệt bởi tác giả hay bất kỳ cơ quan/ tổ chức có chuyên môn thẩm quyền nào.
– Dự án này do cá nhân Dexterlegant triển khai, không có bất kỳ mối liên quan nào tới vấn đề phát hành, quảng cáo, biên soạn của tác giả.
– Mọi người truy cập vào facebook page Dexterlegant để like post và page để ủng hộ tinh thần cho nhóm dịch nhé.